Logowanie
Beskid Niski - cerkwie i kościoły |
|
BartneW XIX wieku była to duża i bogata wieś. Działały w niej cztery spółki kamieniarskie, które zajmowały się pozyskiwaniem piaskowca z okolicznych gór, jego transportem i dalszą jego obróbką. Trzy z nich wytwarzały żarna i kamienie młyńskie, zaś ostatnia, najbardziej znana, zajmowała się krzyżami nagrobnymi. Wiele z nich można do dziś zobaczyć na cmentarzu nieopodal cerkwi, inne stoją wzdłuż drogi w Bartnem. Jeszcze więcej jest ich w okolicach Bartnego. Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i DamianaWybudowana w 1842 r. Po wysiedleniu mieszkańców uległa dewastacji. Przeszła gruntowny remont pod koniec lat 60-tych. Ponieważ nie było wspólnoty, która mogła by opiekować się cerkwią, została filią Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, obecnie Muzeum w Gorlicach. Cerkiew posiada XVIII-wieczny ikonostas, choć niektóre ikony mogą być w rzeczywistości starsze. Ściany nie są pokryte polichromią, jej ślady jedynie na suficie. Cerkiew prawosławna św. św. Kosmy i DamianaPo powrocie większości mieszkańców Bartnego do prawosławia (1928 r.) rozpoczęto budowę nowej cerkwi. Po wysiedleniu mieszkańców cerkiew popadła w ruinę, użytkowana była jako pomieszczenie dla owiec i bydła. Po powrocie wysiedlonych Łemków, w 1958 r. przywrócono parafię prawosławną.
BodakiCerkiew greckokatolicka św. Dymitra, obecnie kościół rzymskokatolickiZbudowana w 1902 r., polichromia i ikonostas również z 1902 r. Wyposażenie stanowiło do niedawna także 19 ikon XVII-wiecznych, pochodzących z wcześniejszej cerkwi. Niestety zabrane zostały do Łańcuta. Cerkiew prawosławna św. DymitraWybudowana w latach 30-tych XX w., po tym jak większość mieszkańców przeszła na prawosławie. Po wysiedleniu mieszkańców (1947 r.) wykorzystywana jako stodoła. Po 1956 r. po powrocie mieszkańców wsi, ponownie użytkowana jako cerkiew prawosławna. Wyposażenie stanowią współczesne obrazki religijne i chorągwie procesyjne. Brak polichromii.
Ropica GórnaCerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła, obecnie kościół pw. św Michała ArchaniołaCerkiew powstała prawdopodobnie w 1813 lub 1819 r. Polichromia z końca XIX w. Na stropie nawy Przemienienie na Górze Tabor. Ikonostas kompletny z XVIII w. W rzędzie ikon namiestnych św. Onufry zamiast zwykle spotykanej na łemkowszczyźnie ikony św Mikołaja. Generalnie cerkiew nie jest udostępniana turystom, my zdołaliśmy wejść do środka ponieważ trwały właśnie przygotowania do ślubu.
PrzysłupCerkiew greckokatolicka św. Michała ArchaniołaWybudowana w 1756 r. Pierwotnie stała bliżej potoku, następnie przeniesiona ze względu na zagrożenie zalaniem. W 1880 r. przeszła przebudowę. Polichromia powstała w 1929 r. Po wysiedleniu mieszkańców wsi cerkiew użytkowano jako kościół rzymskokatolicki, a po powrocie Łemków sporadyczne nabożeństwa grekokatolickie. W latach 1980 - 81 staraniem społeczników odbył się remont świątyni znajdującej się w bardzo złym stanie technicznym. Prawdopodobnie cerkiew uratowana została od zawalenia się. Ikonostas XVIII-wieczny pochodzi z innej cerkwi, sprowadzono go w trakcie przebudowy w 1880 r. i przemalowano niektóre z ikon. W chwili obecnej polichromia i ikony wymagają prac konserwatorskich. W cerkwi odbywa się tylko jedna msza w miesiącu, nie mieliśmy możliwości zobaczyć wnętrza.
NowicaCerkiew greckokatolicka św. ParaskewyWzniesiona w latach 1840 - 43, polichromia z 1927 r. Po wysiedleniu Łemków użytkowana przez katolików rzymskich, po ich powrocie sporadyczne nabożeństwa grekokatolików. W latach 80-tych cerkiew całkowicie przeszła w ich użytkowanie. Ikonostas jest kompletny, powstał w XVIII w. W nawie ołtarz boczny z II poł. XVIII w. z główną ikoną Matki Bożej z Dzieciątkiem, w zwieńczeniu św. Jan Chrzciciel. Cerkiew nie posiada elektryczności, podczas nabożeństw oświetlana jest świecami.
KwiatońCerkiew greckokatolicka św. Paraskewy, obecnie kościół rzymskokatolickiZbudowana prawdopodobnie w drugiej połowie XVII w. Uważana za jedną z najpiękniejszych cerkwi łemkowskich ze względu na namiotowe,dwukrotnie łamane dachy.We wnętrzu bogata polichromia z 1811r. Ikonostas wykonany w 1904r. przez Michała Bogdańskiego. Na kopule nawy głównej scena Przemienienia Pańskiego, na płaskim stropie babińca przedstawienie Opieki Bogurodzicy. Wokół babińca i na zachodniej ścianie nawy chór z rzeźbioną balustradą. W 2011r. ma zostać wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Jest jeszcze drugi powód, dla którego warto odwiedzić cerkiew w Kwiatoni. Jest to chyba jedyna z łemkowskich cerkwi, którą opiekuje się osoba posiadająca szeroką, rzetelną wiedzę o świątyni, miejscowości i historii tych ziem. Turyści są mile widziani i mogą liczyć na wiele ciekawych informacji przekazanych przez prawdziwego pasjonata.
Uście GorlickieCerkiew greckokatolicka św. Paraskewy SerbskiejZbudowana w 1786 r., przebudowywana w XIX w. Po wojnie i wysiedleniu Łemków użytkowana jako kościół rzymskokatolicki, od 1956 r ponownie zaczęły odbywać się nabożeństwa greckokatolickie. Definitywnie powróciła w ręce grekokatolików dopiero w 1997 r. We wnętrzu zobaczyć można XVIII-wieczny ikonostas. Polichromia z 1938 r., uwagę zwracają stropy. Pod ikoną Matki Boskiej w rzędzie ikon namiestnych, na cokole znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca Adama i Ewę. Jest to dość duża rzadkość ponieważ w kościołach wschodnich raczej nie spotyka się rzeźb figuralnych, jedynie motywy geometryczne i ornamenty roślinne. Uście Gorlickie, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy, ikonostas częściowo zdemontowany na czas prac konserwatorskich Uście Gorlickie, Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewy, prawy ołtarz boczny z Matką Boską z Dzieciątkiem, powyżej scena Zmartwychwstania
CzarnaCerkiew greckokatolicka św. DymitraZbudowana w 1764 r., przebudowywana w XIX w. Obecnie użytkowana jako kościół rzymskokatolicki. Zachował się kompletny XVIII-wieczny ikonostas z kompletem ikon, w ołtarzu bocznym Matka Boska z Dzieciątkiem( z XVII w).
Brunary WyżneCerkiew greckokatolicka św. Michała ArchaniołaPowstała w obecnym kształcie w 1831 r., po przebudowie XVIII-wiecznej świątyni. Dobudowano nowe prezbiterium, a stare połączono z nawą. Wymusiło to położenie nowego dachu i stropów. W efekcie jest to jedna z największych cerkwi łemkowskich, co świadczy o zamożności tamtejszych mieszkańców.Polichromia z końca XIX w. wykonana przez Antoniego i Józefa Bogdańskich. W nawie trzy ołtarze boczne. Uwagę zwraca bogato zdobiony ikonostas i ambona z XVIII wieku. Brunary, Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła, belka tęczowa pomiędzy nawą a dawnym prezbiterium
ŁosieCerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia BogurodzicyWybudowana w 1810 r., przeszła przebudowę w 1928 r. Dobudowano dwie zakrystie i poszerzono znacząco nawę, świątynia została otynkowana. W 1952 r. tynki zostały zbite a ściany pokryte gontem. Znaczna powierzchnia ścian w cerkwi obita jest płótnem i dopiero na nim położone są malowidła. Polichromia wykonana w 1935 r. przez Mikołaja Galankę. Ikonostas pochodzi z przełomu XVIII i XIX wieku, komplet ikon również z tego okresu. Na ścianach wiele ikon i obrazów (XVIII - XXw.), dwa barokowe ołtarze boczne. W samym Łosiu warto zwiedzić zagrodę maziarską.
BielankaCerkiew greckokatolicka Opieki BogurodzicyWybudowana prawdopodobnie w 1773 r. W 1947 r. wybuchł pożar, który zniszczył dachy, szczęśliwie ocalało wnętrze cerkwi. Po wojnie użytkowana przez katolików trzech wyznań, stała się przedmiotem sporu, ostatecznie od 2010 r. wróciła do grekokatolików. Elementem charakterystycznym jest górna część wieży, tzw. izbica, pomalowana na niebiesko. Ikonostas pochodzi z 1783 r.Polichromia z 1913 r., przemalowana w latach 1993-94 bez zachowania pierwotnego wyglądu. Ze względu na wprowadzone zmiany mieszkańcy wydają się być bardzo niezadowoleni z tego remontu. Patrząc na ostatnie zdjęcie stropu trudno im się dziwić. ZdyniaCerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy, obecnie cerkiew prawosławna i kościół rzymskokatolickiWybudowana prawdopodobnie w 1795 r. Po wysiedleniu Łemków stała się własnością katolików rzymskich, a w 1967 r. erygowano parafię prawosławną. Podczas referendum w 1989 większość mieszkańców opowiedziała się przeciw przejściu na grekokatolicyzm. W cerkwi barokowy ikonostas jest kompletny, po odnowieniu prezentuje się naprawdę pięknie. Polichromia z 1924 r. (Odnawiana w 2010). Zdynia jest miejscem, w którym od 1990 roku odbywa się festiwal kultury łemkowskiej - "Łemkowska Watra". KoniecznaCerkiew greckokatolickaśw. Bazylego WielkiegoWybudowana w latach 1903 - 1905, znacząco różni się wyglądem od pozostałych cerkwi łemkowskich. Obecnie jest filią parafii prawosławnej w Zdyni. We wnętrzu skromna polichromia, sklepienie kolebkowe pomalowane na niebiesko ze złotymi gwiazdkami - imituje niebo. Ikonostas z początku XX w., sprowadzony z Drohobycza. Nietypowy, ponieważ ikony ułożone są schodkowo.
Po drodze ...
Naszym zdaniem...Cerkwie i kościoły Beskidu Niskiego leżą w znacznej części na trasie Nowy Sącz - Gorlice, wytyczonej w ramach małopolskiego szlaku architektury drewnianej. Oznacza to, że w sezonie wakacyjnym wiele z nich jest udostępnionych do zwiedzania w piątki 12.00 - 16.00, soboty 10.00 - 14.00 i niedziele 12.00 - 16.00. Z tego względu warto zaplanować wyjazd właśnie w czasie weekendu. Warto zaopatrzyć się w niewielką książeczkę "Zabytki architektury drewnianej powiatu gorlickiego", autorem jest Paweł Kutaś. Pozycja z 2010 r., dostępna w niektórych cerkwiach i kościołach na tym terenie. Można oczekiwać, że telefony kontaktowe do opiekunów lub parafii i godziny odprawiania mszy św. są aktualne. Wszystkie obiekty zostały przedstawione na kolorowych fotografiach według schematu: z zewnątrz, wnętrze, jakiś szczegół wyposażenia. W opisach informacje o budowli, wyposażeniu, historia obiektu i ciekawostki.
Powered by !JoomlaComment 3.26
3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved." |
Miejsca magiczne
| Zamek w Krasiczynie |
| Palmiarnia Lubiechów |
| Zalipie - malowana wieś |













































































