Głowne działy

Logowanie

Beskid Niski - cmentarze z I wojny światowej

W okolicach Gorlic w czasie I wojny światowej toczyło się wiele walk i potyczek. Pamiątką po tamtych wydarzeniach są cmentarze wojenne. Wiele z nich pięknie położonych. Każdy inny, stworzony według odrębnego projektu. Twórcami większości są Duszan Jurkowicz i Hans Mayr. Niejednokrotnie w jednej bitwie Polacy walczyli po przeciwnych stronach. Wielu na zawsze spoczęło w tej ziemi. Tym bardziej dziwi brak pamięci o tych ludziach.

Rotunda - 51

Cmentarz położony na szczycie góry Rotunda (776 m. n.p.m.). Zaprojektowany przez Duszana Jurkowicza. Pochowano tu 42 żołnierzy armii austro-węgierskiej i 12 armii rosyjskiej, łącznie 20 mogił pojedynczych i 4 zbiorowe.

Starania mające na celu odbudowę cmentarza. W latach 2002 - 04 dzięki staraniom Społecznego Komitetu Odbudowy Cmentarza na Rotundzie wykarczowany został i uporządkowany teren cmentarza, niestety w chwili obecnej (2010 r.) ponownie zarasta. Udało się odtworzyć krzyże wraz z imiennymi tablicami poległych. Odbudowano dwie z 5 wież. Wielka szkoda, że prace nie zostały doprowadzone do końca. W naszej opinii jest to najpiękniejszy z cmentarzy I wojny światowej.

Inskrypcja na tablicy:

Nie płaczcie, że leżymy tak z dala od ludzi,
A burze już nam nieraz we znaki się dały -
Wszak słońce co dzień rano tu nas wcześniej budzi
I wcześniej okrywa purpurą swej chwały"

51 - Rotunda

Na Beskidku - 46

Pochowano tutaj 148 Rosjan i 164 Austriaków. Projekt wykonał Duszan Jurkowicz. Głównym elementem cmentarza jest kamienna wieża z szybem z metalowymi klamrami w środku. Pierwotnie posiadała gontowe zadaszenie i piękny kuty krzyż. Cmentarz był remontowany, nawet kilkukrotnie. Na fotografiach stan z lipca 2010 r.

46 - Na Beskidku

Przełęcz Małastowska - 60

Projektował Duszan Jurkowicz. Pochowanych zostało 174. Austriaków.

Położenie sprawia, że cmentarz na Przełęczy Małastowskiej jest dość często odwiedzany - my sami spotkaliśmy kilku turystów. Może dzięki temu cmentarz jest naprawdę zadbany i doskonale utrzymany. Ciekawostką jest macewa na jednym z grobów.

60 - Przełęcz Małastowska

Przełęcz Małastowska - po prawej macewa żołnierza narodowości Żydowskiej

60 - Przełęcz Małastowska

Gładyszów - 55

Projektował Duszan Jurkowicz. Pochowanych zostało 12 Austriaków i 92 Rosjan.

Pierwotnie wieża była znacznie wyższa a cmentarz położony na niewielkim nasypie pięknie prezentował się na tle okolicznych wzgórz. Otoczenie zamieniło się jednak w gęsty las. Sam cmentarz został wprawdzie gruntownie wyremontowany kilkanaście lat temu, nie jest jednak regularnie karczowany, więc pojawiły się malownicze krzaki malin.

55 - Gładyszów

Smerkowiec - 56

Pochowanych 22 Austriaków i 1 Rosjanin. Cmentarz wojenny jest wydzieloną kwaterą cmentarza w Smerkowcu, dzięki temu jest wyremontowany i w miarę zadbany.

56 - Smerkowiec

56 - Smerkowiec, w głębi grób z pięcioramiennym krzyżem -mogiła jedynego pochowanego tu Rosjanina

56 - Smerkowiec - krzyż pomnikowy

Ropica Górna - 67

Projektował Hans Mayr. Pochowanych zostało 83 Austriaków.

Cmentarzowi przywrócono mu pierwotny wygląd z wyjątkiem ustawienia wysokiego drewnianego krzyża, który wieńczył masywny postument w tylnej części cmentarza.

67 - Ropica Górna

Czarne - 53

Projektował Duszan Jurkowicz. Pochowanych 62 Austriaków i 315 Rosjan.

Dawna łemkowska wieś Czarne w zasadzie już nie istnieje. Pozostały po niej krzyże na mogiłach dawnych mieszkańców - solidne, kamienne. Obok siebie leżą ci co tu żyli i żołnierze polegli w czasie I i II wojny światowej. Dziś nie ma kto o nich pamiętać i dbać o ich mogiły.

W takich miejscach, wyraźnie jak nigdzie indziej, odczuwa się bezsens wszelkich wojen.

53 - Czarne

Czarne - obok cmentarza krzyż upamiętniający poległych w II wojnie światowej

"Ku pamięci i przestrodze potomnych spoczywa pod tym krzyżem kilkuset żołnierzy Wehrmachtu. Wszyscy zginęli w okrutnej i zapomnianej bitwie o karpackie przełęcze, która końcem roku 1944 pochłonęła ponad 130 tysięcy istnień ludzkich..."

Grab - 5

Projektował Duszan Jurkowicz. Pochowanych zostało 266 Rosjan.

Cmentarz położony bardzo blisko drogi, jednak trzeba przejść przez prywatne podwórko. Obiekt niedawno remontowany i ogordzony, jest dobrze utrzymany. Niestety ściana pomnikowa zwrócona do bardzo blisko postawionej obory właścicieli podwórka. Nieco nas raziło takie zestawienie.

5 - Grab

Informacje zaczerpnięte zostały ze strony www.cmentarze.gorlice.net.pl. Na fotografiach stan z lipca 2010 r.

Cmentarze z I wojny światowej, Beskid Niski

Komentarze

Dodaj nowy

Szukaj

ikroopka

|89.79.77.xxx |2011-02-18 13:19:14

Lubię te cmentarze, szkoda, że mało który jest zadbany, choć jak wiem, jest
jakas tzw. oddolna inicjatywa rekonstruowania cmentarzy?
tylko to chyba dotyczy
połemkowskich, ale moge sie mylić

dorota

|78.8.135.xxx |2011-02-18 14:43:38

Wielka oddolna inicjatywa to działania Stowarzyszenia "Magurycz".
Zajmują się nie tylko łemkowskimi cmentarzami. Rekonstruują kamienne
nagrobki i oczyszczają cmentarze niezależnie od wyznania i nie tylko na
terenie Beskidu Niskiego.
Niestety cmentarze wojenne się tu nie kwalifikują,
bo dla kamieniarzy niewiele tu do zrobienia.